Społeczne - Fakty Kaliskie

kontrast:
wielkość czcionki:
A- A+
Dzisiaj jest: 17 wrzesień 2021 Godzina:
imieniny: Justyna, Lambert

Wyszukiwarka

Formularz kontaktowy

Skontaktuj się z nami

Top 2

Top 1

Top mały 1

Społeczne

Kalisz w niepodległej. Wystawa online Archiwum Państwowego

Ekspozycję online pt. "Kalisz w niepodległej" przygotowało z okazji Narodowego Święta Niepodległości Archiwum Państwowe w Kaliszu. Wystawa obrazuje z pomocą archiwaliów nie tylko to, co działo się w Kaliszu w listopadzie 1918 r., ale także wydarzenia kolejnych dni i miesięcy. Należy bowiem pamiętać o tym, że Polska odrodziła się po 123 latach, nie w ciągu jednego dnia, lecz całego procesu skomasowanych działań na linii polityki, administracji, gospodarki, czy kultury.

Fotografia członków Straży Obywatelskiej, 1918 r. APK, Spuścizna Tadeusza Martyna, sygn. 14.

10 listopada 1918 r. odbyła się w Kaliszu konferencja kół wojskowych, w wyniku której utworzono Sztab Wojskowy Ziemi Kaliskiej, składający się z działaczy Polskiej Organizacji Wojskowej, jak i Straży Obywatelskiej, powołanej do zaprowadzenia w mieście porządku. Szefem sztabu został por. Juliusz Ulrych. 11 listopada delegacja przedstawicieli sztabu udała się do komendanta garnizonu niemieckiego gen. von Sontaga i zażądała przekazania władzy. Przed pałacem gubernatorskim zebrały się tłumy mieszkańców Kalisza wznoszących okrzyki radości z odzyskania wolności przez Polskę. Sztab Wojskowy zajął gmach, a jeszcze tego samego dnia odbyły się dwa posiedzenia Rady Miejskiej. Na burmistrza wybrano Bronisława Bukowińskiego i uchwalono tekst odezwy do mieszkańców Kalisza.

12 listopada większość urzędów znalazła się w polskich rękach dzięki postawie oddziałów POW i Straży Obywatelskiej. Ówczesny naczelnik powiatu kaliskiego Konrad Hahn opuścił miasto, a od 14 listopada komisarzem rządu polskiego został Józef Zych. O ile wojska niemieckie opuściły Kalisz 13 listopada, o tyle powstał problem z przekazaniem Polakom terenu obozu w Szczypiornie. Niemcy usiłowali zatrzymać dla siebie inwentarz zgromadzony w magazynach, w tym także broń. Ostatecznie, bo kilkukrotnej wymianie pism, obóz udało się przekazać w ręce Polaków. Kalisz, choć formalnie wyzwolony, miał przed sobą niezwykle trudne zadanie. Trzeba było odbudować miasto doszczętnie zniszczone przez Prusaków w 1914 r. Wymagało to ogromnej determinacji miejscowych działaczy oraz pracy fizycznej prostych ludzi. Magistrat zatrudniał robotników przy odgruzowywaniu miasta i pracach budowlanych (w maju 1919 r. ich liczba wynosiła ponad 3300). Część funduszy na odbudowę pochodziła jeszcze z kasy niemieckiej. Od maja 1919 r. do 1921 r. postęp w odbudowie był możliwy dzięki funduszom ze Skarbu Państwa.

Fotografia Sztabu Straży Obywatelskiej, 1918 r. APK, Spuścizna Tadeusza Martyna, sygn. 115.

Ekspozycja składa się z 22 archiwaliów, zgrupowanych w dwóch wątkach tematycznych - wydarzeń listopada 1918 r. oraz tych późniejszych. Otwierają ją fotografie sztabu i członków Straży Obywatelskiej w Kaliszu z listopada 1918 r. Najmłodszy dokument wytworzono 19 listopada 1919 r., a więc w rok po wypędzeniu z Kalisza Niemców. Stanowi on prośbę ówczesnego starosty kaliskiego skierowaną do władz lokalnych byłej guberni kaliskiej o wsparcie finansowe dla koniecznego uporządkowania archiwaliów ocalałych po wojennej zawierusze.

Wystawa składa się z 2 części: Listopadwe dni i To, co nastało później. Całą wystawę online można obejrzeć tutaj

Pismo Magistratu miasta Kalisza do Komisarza Rządowego na powiat kaliski z 24 czerwca 1919 r., w którym podano, że w grudniu 1918 r. w Kaliszu zamieszkiwało 37490 obywateli. W kwietniu 1919 r. Kalisz liczył 52486 mieszkańców. APK, Starostwo Powiatowe w Kaliszu, sygn. 34, s. 37.

MIK za: Archiwum Państwowe, fot. zbiory AP

Inside Max P

Inside 2

Kategorie P

3R

4R

Poziomy Bottom

5R

Google Ads

Redakcja portalu

https://www.facebook.com/faktykaliskiepl

Kalisz, ul. Śródmiejska 36
tel. 573 950 125
e-mail: media@fundacja-reakcja.pl

Redaktor prowadzący
Anna Miklas-Pęcherz 

Redakcja telewizji

Oglądaj nas na kanale 232 i/ lub 140 

Multimedia Polska/ Vectra oraz na kanale YT

Kalisz, ul. Śródmiejska 36
tel. 573 950 125
e-mail: media@fundacja-reakcja.pl

Redaktor naczelna
Agnieszka Gierz

Fundacja Reakcja

Nadawcą Telewizji Kalisz 

i wydawcą portalu faktykaliskie.pl jest Fundacja Reakcja

Kalisz, ul. Śródmiejska 36
tel. 607 942 977
e-mail: biuro@fundacja-reakcja.pl

Prezes fundacji
Marcin Spętany

https://www.fundacja-reakcja.pl/